Đông cứng trong bệnh Parkinson

Đông cứng là gì?

Đông cứng (freezing) là sự mất khả năng di chuyển tạm thời, đột ngột, kéo dài vài giây hoặc vài phút. Người bệnh cảm thấy bàn chân dường như bị dính chặt trên sàn khi đi hoặc không thể đứng dậy từ ghế. Ngoài ra, đông cứng cũng có thể tác động đến các phần khác của cơ thể hoặc lời nói của người bệnh.

Đông cứng xảy ra khi nào?

Đông cứng có thể xảy ra ở bất cứ thời gian nào, nhưng có xu hướng xuất hiện lúc khởi đầu di chuyển. Nó có thể xảy ra khi người bệnh cố gắng bước đi ngay sau khi đứng dậy hoặc khi muốn bước ra khỏi giường. Đông cứng thường xảy ra lúc người bệnh đi ngang qua cửa, xoay quanh góc nhà, hoặc bước từ loại bề mặt này tới loại bề mặt khác (ví dụ đi từ bề mặt trơn láng tới bề mặt gồ ghề). Bị xao lãng khi đang đi, dừng lại hoặc giảm tốc độ trong khi đi cũng có thể kích hoạt sự đông cứng. Người bệnh cũng có khả năng bị đông cứng nhiều hơn trong các tình huống căng thẳng, lo âu, mất tập trung hoặc bị bao quanh bởi đám đông. Một số người bệnh xảy ra đông cứng khi nói hoặc trong lúc thực hiện các vận động lặp lại như là viết hoặc đánh răng. Đông cứng cũng xảy ra với suy nghĩ. Một số người bệnh nhận thấy điều đó khi họ cố gắng nhớ một vài thứ cụ thể như là tên hoặc ngày.

Đông cứng thường xảy ra ở giai đoạn “tắt” hoặc trước khi uống liều thuốc dopaminergic kế tiếp. Sự bắt đầu và sự kết thúc giai đoạn đông cứng thường không dự đoán được. Đông cứng có thể xảy ra ở giai đoạn sớm của bệnh và ở những người chưa điều trị thuốc. Nhưng khi bệnh tiến triển, đông cứng có xu hướng dễ xảy ra hơn.

Nguyên nhân đông cứng?

Nguyên nhân gây ra đông cứng thì chưa rõ. Khoảng 1/3 bệnh nhân Parkinson có triệu chứng đông cứng.

Đông cứng có nguy hiểm không?

Đông cứng có thể ảnh hưởng đến sự thăng bằng của người bệnh và làm họ dễ té ngã. Vì vậy, hãy cận thận khi đi dọc theo bờ sông, bờ biển hay đi ngang qua những con đường đông đúc. Bơi lội cũng khó khăn nếu bạn bị đông cứng.

Khi người bệnh có triệu chứng đông cứng thì nên làm thế nào?

  • Khi người bệnh có triệu chứng đông cứng thì hãy nói cho bác sĩ của mình biết. Việc điều chỉnh điều trị có thể giúp ích. Nếu người bệnh có xu hướng bị đông cứng trong giai đoạn “tắt”, việc điều chỉnh thuốc có thể giúp người bệnh giảm thời gian “tắt” và giảm đông cứng. Nếu đông cứng xảy ra trong giai đoạn “bật”, đông cứng không thể mất đi khi điều trị các thuốc chống Parkinson.
  • y hỏi bác sĩ của mình về vật lý trị liệu và trị liệu bệnh nghề nghiệp. Kỹ thuật viên có thể quan sát các hoạt động thường ngày của người bệnh và đưa ra các lời khuyên để làm cho ngôi nhà và nơi làm việc của người bệnh an toàn hơn và dễ thực hiện các hoạt động hơn. Họ có thể chỉ cho nười bệnh các cách để hoạt động dễ dàng hơn như là cách ngồi dậy và bước ra khỏi giường. Họ cũng tư vấn các thiết bị có thể hỗ trợ người bệnh trong việc đi lại. Họ có thể hướng dẫn người bệnh một số cách để vượt qua đông cứng.

Một số cách giúp người bệnh vượt qua giai đoạn đông cứng:

  • Thực hiện cử động khác: đưa cánh tay lên, chạm vào đầu, hướng về trần nhà; sau đó bắt đầu đi lại.
  • Thay đổi hướng: nếu người bệnh không thể đi về phía trước, thử bước qua một bên và sau đó đi về phía trước.
  • Bước đều tại chỗ một vài lần và sau đó bước đi.
  • Nâng cơ thể của mình bằng một chân rồi đến chân kế tiếp để khởi động lại bước đi.
  • Nghe nhạc và bước theo nhịp.
  • Hát hoặc đếm 1-2-3- đi và sau đó đi về phía trước.
  • Tưởng tượng một vạch trước mặt rồi bước lên, hoặc tập trung vào một mục tiêu trên sàn nhà ở phía trước rồi để bước tới.
  • Sử dụng điện thoại có laser hoặc pointer laser để tạo ra các đường laser phía trước bàn chân của mình và có thể bước đi theo ánh sáng.
  • Đeo máy nhịp ở thắt lưng hoặc để một cái nhỏ ở trong túi, bật nó lên và nhịp phát ra có thể giúp người bệnh khởi động lại bước đi.
  • Xoay bằng cách đi một nửa vòng tròn hoặc hình vuông thay vì xoay quanh một điểm.
  • Đừng chống lại đông cứng bằng cách cố gắng hết sức để bước về phía trước, hãy chuyển sự tập trung của mình từ cử động của chân sang cử động ở tay, và sau đó bắt đầu đi lại.

Các thành viên trong gia đình hoặc bạn bè nên giúp đỡ người bệnh thế nào trong giai đoạn đông cứng?

  • Giữ bình tĩnh. Không đẩy hoặc kéo người bệnh đang bị đông cứng.
  • Đợi người bệnh vài giây để xem đông cứng có tự hết hay không.
  • Nếu người bệnh không thể di chuyển không có sự trợ giúp, người giúp đỡ đặt chân của mình phía trước chân người bệnh yêu cầu người bệnh bước tới.
  • Khuyến khích người bệnh cố gắng bước đều hoặc đếm.
  • Hỏi bác sĩ về điều trị vật lý trị liệu và phục hồi chức năng.

Hình: Cây gậy có chiếu tia laser tạo ra vạch đỏ giúp người bệnh bị đông cứng bước qua.

Bài viết khác

HẠ HUYẾT ÁP TƯ THẾ DO NGUYÊN NHÂN THẦN KINH TRONG BỆNH PARKINSON

HẠ HUYẾT ÁP TƯ THẾ DO NGUYÊN NHÂN THẦN KINH TRONG BỆNH PARKINSON

Nếu bạn có các triệu chứng của huyết áp thấp khi đứng, thì bạn có thể đang bị hạ huyết áp tư thế do nguyên nhân thần kinh. Bài viết này sẽ giúp bạn biết hạ huyết áp tư thế do nguyên......

CÁC RỐI LOẠN VÀO BAN ĐÊM CỦA BỆNH NHÂN PARKINSON

CÁC RỐI LOẠN VÀO BAN ĐÊM CỦA BỆNH NHÂN PARKINSON

Đối với hầu hết mọi người, ban đêm là thời gian để nghỉ ngơi và phục hồi sức khỏe. Tuy nhiên, đối với nhiều bệnh nhân Parkinson, các rối loạn vào ban đêm làm họ không thể nghỉ ngơi..........

THÔNG TIN VỀ BỆNH PARKINSON KHỞI PHÁT SỚM

THÔNG TIN VỀ BỆNH PARKINSON KHỞI PHÁT SỚM

Trong khi các triệu chứng của bệnh hầu hết giống nhau bất kể khởi phát ở độ tuổi nào, những người trẻ sẽ trải qua căn bệnh khác nhau do hoàn cảnh sống riêng biệt của họ. ...